Theo báo cáo chuyên đề vừa công bố, Chứng khoán VNDirect đánh giá Văn bản 5386/NHNN-TD do Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 22/6 tạo ra thay đổi đáng kể trong cơ chế điều hành tín dụng. Điểm mới là dư nợ phát sinh từ các dự án trọng điểm của ba tập đoàn lớn Vingroup, Masterise và Sungroup được loại trừ khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng (room tín dụng) hằng năm của các ngân hàng thương mại.
VNDirect ước tính cơ chế này có thể bổ sung khoảng 210.000 tỷ đồng tín dụng cho nền kinh tế ngay trong năm 2026, tương đương khoảng 1% tổng dư nợ của toàn hệ thống ngân hàng. Theo đơn vị phân tích, chính sách hướng đến việc tập trung nguồn vốn cho các dự án chiến lược nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Nhóm dự án được hưởng cơ chế đặc thù có tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng (tương đương khoảng 28 tỷ USD) trong giai đoạn đến năm 2033, với nhu cầu giải ngân tập trung trong giai đoạn 2026-2028.
Danh mục dự án bao gồm nhiều công trình quy mô lớn như Trung tâm tổ chức hội nghị APEC với nhu cầu vốn 21.860 tỷ đồng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc gần 22.000 tỷ đồng và Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ quy mô 64.000 tỷ đồng.
Ở nhóm hạ tầng trọng điểm, Khu Liên hợp Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc được xác định nhu cầu vốn 145.629 tỷ đồng, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ khoảng 102.430 tỷ đồng và tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh lên tới 147.370 tỷ đồng. Trong khi đó, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự kiến cần huy động hơn 112.998 tỷ đồng.
Báo cáo cũng cho rằng Văn bản 5386 phát huy hiệu quả khi kết hợp với Thông tư 25/2026/TT-NHNN, trong đó nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40% và điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ trên tiền gửi (LDR), qua đó gia tăng khả năng cung ứng vốn dài hạn của hệ thống ngân hàng.
VNDirect cho rằng nhóm ngân hàng có lợi thế về quy mô vốn, thanh khoản và kinh nghiệm thu xếp tín dụng dự án như VCB, BID, CTG và TCB sẽ là những đơn vị hưởng lợi nhiều nhất từ cơ chế mới.
Theo nhóm phân tích, các ngân hàng này có khả năng mở rộng tăng trưởng tín dụng vượt mặt bằng chung, đồng thời cải thiện thu nhập nhờ tham gia tài trợ các dự án quy mô lớn với mức sinh lời theo cơ chế thị trường.
Tuy nhiên, VNDirect cũng lưu ý nhu cầu vốn tăng mạnh có thể tạo áp lực lên thanh khoản nếu tốc độ huy động vốn không theo kịp tiến độ giải ngân. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước có thể cần xem xét thêm các giải pháp hỗ trợ như tái cấp vốn trung và dài hạn hoặc tiếp tục điều chỉnh cơ chế liên quan đến tiền gửi Kho bạc Nhà nước để cân đối nguồn vốn.
Bên cạnh việc mở rộng tín dụng, Văn bản 5386 cũng đặt ra yêu cầu giám sát chặt chẽ. Các ngân hàng phải báo cáo định kỳ trước ngày 10 hằng tháng về tình hình cấp tín dụng cho từng dự án, đồng thời bảo đảm tổng mức cấp tín dụng đối với các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị liên quan không vượt nhu cầu vốn đã được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.
