Các hãng sản xuất chip nhớ suốt nhiều thập kỷ qua mắc kẹt trong các chu kỳ bùng nổ và suy thoái (boom-bust), khi công suất mở rộng của các nhà máy vừa kịp tung ra thị trường thì cũng là lúc nhu cầu tụt dốc mạnh. Micron, Samsung và SK Hynix đang tìm cách xoay chuyển "cơn đau đầu" này, thuyết phục các nhà đầu tư rằng mọi chuyện nay sẽ khác, các thỏa thuận dài hạn sẽ giữ cho dòng tiền tiếp tục chảy ngay cả khi làn sóng bùng nổ trung tâm dữ liệu có hạ nhiệt.
Nhằm vào thỏa thuận cung ứng dài hạn
Micron hôm 24/6/2026 cho biết các khách hàng như Nvidia đã cam kết chi 22 tỷ USD để đảm bảo nguồn cung chip nhớ, đồng thời nhấn mạnh sự tăng trưởng mạnh của các hợp đồng dài hạn 5 năm theo hình thức "mua hoặc trả tiền" (take-or-pay) - yêu cầu khách hàng phải mua chip hoặc phải trả tiền mặt nếu không lấy hàng.
Các thỏa thuận của công ty chip hàng đầu nước Mỹ này tiếp nối bước đi của SK Hynix và Samsung, những doanh nghiệp cũng đã và đang ký kết các thỏa thuận cung ứng dài hạn với khách hàng.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đây vẫn là một canh bạc rủi ro và cổ phiếu ngành chip nhớ vẫn rất dễ bị tổn thương trước những biến động mạnh của thị trường. Chỉ vài ngày trước khi Micron công bố kết quả kinh doanh, một đợt tháo chạy khỏi cổ phiếu công nghệ do các nhà sản xuất chip nhớ dẫn đầu đã thổi bay hơn 1.000 tỷ USD giá trị vốn hóa do những lo ngại về định giá quá cao.
"Câu hỏi chính trước khi Micron công bố kết quả kinh doanh... là quyền lực định giá chip nhớ thực sự bền vững đến mức nào. Những gì công ty thể hiện qua các thỏa thuận chiến lược dài hạn cho thấy tầm nhìn đang được cải thiện và bất kỳ rủi ro suy thoái nào cũng đang bị đẩy lùi xa hơn," ông Jake Behan, người đứng đầu bộ phận thị trường vốn của nhà cung cấp quỹ ETF Direxion, nhận định.
"Điều quan trọng từ thời điểm này không phải là liệu giá chip nhớ cuối cùng có bình thường hóa trở lại hay không - vì chúng ta biết điều đó có khả năng sẽ xảy ra - mà là ai sẽ nắm bắt và kiếm tiền từ quyền lực định giá đó trong thời gian điều đó còn duy trì."
Chip nhớ đã trở nên quan trọng đối với các dòng chip AI (như sản phẩm của Nvidia) đến mức khách hàng không còn coi Micron (với trụ sở đặt tại Boise, bang Idaho - Mỹ) là một nhà cung cấp hàng hóa thông thường để ép giá bằng cách so kè với các đối thủ nữa. Thay vào đó, khách hàng xem Micron như một đối tác chiến lược và cam kết hỗ trợ tài chính cho việc mở rộng nhà máy để đảm bảo có được nguồn cung.
Dù vừa gia nhập câu lạc bộ vốn hóa 1.000 tỷ USD vào đầu năm nay, Micron từng báo cáo mức lỗ hàng năm lên tới 5,3 tỷ USD vào thời điểm chưa xa như năm 2023, do chi tiêu cho đồ điện tử tiêu dùng lao dốc sau cơn sốt nâng cấp thiết bị thời đại dịch Covid-19.
"Các khách hàng đã rót hàng tỷ USD vào bảng cân đối kế toán của Micron để thể hiện sự tin tưởng và cam kết đối với mô hình kinh doanh mới này," ông Sumit Sadana, Giám đốc kinh doanh của Micron, nói với Reuters.
Mặc dù có các thỏa thuận giá trị tương đương hợp đồng tiền mặt, Micron cho biết sẽ cần thời gian để xây dựng các nhà máy mới, khiến nguồn cung tiếp tục thắt chặt cho đến ít nhất là năm 2027.
Tham vọng viết lại chu kỳ ngành chip nhớ
Ngành công nghiệp chip nhớ vốn nổi tiếng có tính chu kỳ cao này cũng từng tìm cách ràng buộc khách hàng bằng các thỏa thuận dài hạn trước đây. Nhưng những nỗ lực đó đã không thể khống chế được các đợt biến động vì chip nhớ khi đó chỉ là một hàng hóa phổ thông, tức là các nhà sản xuất đồ điện tử dễ dàng thay đổi nhà cung cấp và ép giá theo ý muốn.
Ngay cả trong kỷ nguyên AI, các thỏa thuận phần cứng dài hạn chỉ có thể đứng vững chừng nào khách hàng còn nhìn thấy nhu cầu và ứng dụng thực tế. Bất kỳ rạn nứt nào, dù là sự sụt giảm nhẹ trong đơn hàng hay những nghi ngờ về làn sóng đầu tư hạ tầng AI, đều có thể đưa các bên trở lại bàn đàm phán để thỏa thuận lại giá.
"Trường hợp xấu là các hợp đồng này chỉ giữ vững khi nguồn cung còn thắt chặt. Nếu nhu cầu hạ nhiệt và thị trường đảo chiều, các hợp đồng có nguy cơ bị đàm phán lại hoặc bị hủy bỏ, khiến sự biến động nhanh chóng trở lại," ông Ben Barringer, trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại Quilter Cheviot, đánh giá.
Nhưng lần này mọi thứ có vẻ khác vì có những cam kết cụ thể. Việc khách hàng trả tiền mặt để đảm bảo các cam kết đồng nghĩa với việc Micron vẫn kiếm được tiền bất kể các thỏa thuận đó có được thực hiện đến cùng hay không.
Điều này cũng mang lại tính thực tế cho bức tranh nhu cầu AI nói chung, cho thấy các khách hàng đánh giá việc chi hàng tỷ USD chỉ để đảm bảo các đơn đặt hàng chip được xác nhận là hoàn toàn xứng đáng.
(Theo Reuters)
