Ngày 12/6/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) đã tổ chức Hội nghị Thường niên lần thứ 7 tại Lotte Hotel Saigon, đánh dấu chặng đường 7 năm (2019–2026) PRO Việt Nam đồng hành cùng tiến trình thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cho bao bì và thực thi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam.
Từ một liên minh gồm 9 doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực hàng tiêu dùng và bao bì khi mới thành lập vào ngày 21/06/2019, đến nay PRO Việt Nam đã phát triển thành mạng lưới 34 doanh nghiệp thành viên. Đặc biệt, tại hội nghị lần này, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đã chính thức gia nhập, trở thành định chế tài chính đầu tiên tham gia Liên minh. Sự hiện diện của khối ngân hàng cho thấy phát triển xanh đã trở thành một mô hình kinh tế đầy tiềm năng, mở ra triển vọng hợp tác đa ngành để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững.
Ông Phạm Phú Ngọc Trai, Chủ tịch PRO Việt Nam, chia sẻ: “Kinh tế tuần hoàn không còn là một lĩnh vực bên lề, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Với PRO Việt Nam, thành công không chỉ được đo bằng khối lượng bao bì được tái chế, mà bằng mức độ tin cậy của cả hệ thống: dữ liệu truy xuất được, chi phí kiểm soát được và mô hình có thể nhân rộng.”
Kinh tế tuần hoàn không còn là một lĩnh vực bên lề, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Với PRO Việt Nam, thành công không chỉ được đo bằng khối lượng bao bì được tái chế, mà bằng mức độ tin cậy của cả hệ thống: dữ liệu truy xuất được, chi phí kiểm soát được và mô hình có thể nhân rộng.
Thách thức thực thi và cách tiếp cận dựa trên 3R
Khi chính sách EPR bước vào giai đoạn thực thi, PRO Việt Nam đang chuyển mình từ giai đoạn xây dựng nền tảng và vận động chính sách sang giai đoạn củng cố năng lực thực thi. Trong bối cảnh hạ tầng thu gom và tái chế tại Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, Liên minh chọn cách tiếp cận dẫn dắt bằng 3R (Reduce – Reuse – Recycle). Thay vì chờ đợi hệ thống hoàn thiện, PRO Việt Nam chủ trương đi trước, thử nghiệm và nhân rộng những mô hình hiệu quả, coi giới hạn của thực tế là động lực để đổi mới.
Theo số liệu ghi nhận, quy mô thu gom và tái chế đã có sự mở rộng đáng kể qua các năm. Nếu năm 2022 mới chỉ là giai đoạn thí điểm với khoảng 3.500 tấn vật liệu được thu gom – tái chế thì đến năm 2023 con số này đã tăng lên hơn 13.800 tấn. Trong giai đoạn 2024-2025, khối lượng thực hiện bình quân đạt gần 49.000 tấn mỗi năm. Tính đến cuối tháng 5/2026, hơn 30.000 tấn bao bì đã được thu gom và tái chế trong tổng số hơn 60.000 tấn được phê duyệt chính thức trong kế hoạch năm. Dự kiến, quy mô thực hiện cả năm tăng khoảng 90% so với năm 2025.
Ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đánh giá: “Các PRO phải trở thành cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp, nhà tái chế, cộng đồng và cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình triển khai chính sách EPR.” Ông khẳng định vai trò của các tổ chức trách nhiệm tái chế là rất quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Khoa học công nghệ là nền tảng cốt lõi
Với chủ đề “Xây dựng hệ thống bao bì tuần hoàn vững mạnh bằng khoa học công nghệ”, Hội nghị nhấn mạnh vai trò của dữ liệu và đổi mới sáng tạo. PRO Việt Nam tập trung vào bốn hướng ứng dụng trọng tâm: thiết kế sinh thái, số hóa quy trình thu gom, nghiên cứu thí điểm các dòng vật liệu khó tái chế và cung cấp bằng chứng thực tiễn để hoàn thiện chính sách. Trong giai đoạn 2026–2030, Liên minh đặt ra sáu ưu tiên chiến lược, bao gồm: chuyển đổi số và dữ liệu; giải pháp vật liệu; thí điểm mở rộng thu gom – tái chế; tăng cường kiểm toán và bảo đảm; đóng góp chính sách dựa trên bằng chứng; và xây dựng lộ trình cho vật liệu tái chế, bao gồm PCR.
Ông Binu Jacob, Phó Chủ tịch PRO Việt Nam, khẳng định: “Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là tăng khối lượng tái chế, mà là xây dựng một hệ thống bao bì tuần hoàn có thể vận hành bền vững trong dài hạn.” Điều này bao gồm việc tích hợp lực lượng thu gom dân lập vào hệ thống chính thức nhằm nâng cao hiệu quả và kiểm soát dòng vật liệu chặt chẽ hơn. Dù các doanh nghiệp thành viên có thể cạnh tranh trên thị trường, nhưng thông qua Liên minh, họ vẫn đồng thuận hợp tác để kiến tạo giá trị chung cho môi trường và người tiêu dùng.
