Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, cho biết mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới. Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rõ 3 loại hình gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, kết quả thực hiện thời gian qua đối với phân khúc nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế.
Theo ông Hoàng, nhu cầu nhà ở đang gia tăng mạnh cùng với tốc độ đô thị hóa, đòi hỏi các giải pháp mạnh mẽ hơn về nguồn vốn, quỹ đất và cơ chế ưu đãi. Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm đẩy nhanh phát triển phân khúc này.
Nhóm giải pháp đầu tiên là hoàn thiện cơ chế, chính sách. Bộ Xây dựng đã đề xuất các cơ chế mới để đưa vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10.
Trong đó, định hướng quan trọng là chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở từ tập trung chủ yếu vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Bộ Xây dựng cũng nghiên cứu các cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với quỹ đất và nguồn vốn tín dụng để phát triển dự án nhà ở cho thuê.
Theo định hướng này, bên cạnh nhà ở để bán, việc phát triển nhà ở cho thuê sẽ được ưu tiên, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.
Nhóm giải pháp thứ 2 là rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhà ở cho thuê. Bộ Xây dựng đang phối hợp với các cơ quan liên quan sửa đổi, bổ sung và ban hành các quy định kỹ thuật cần thiết, trong đó chú trọng các tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với các công trình nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.
Nhóm giải pháp thứ 3 là xác định chính xác nhu cầu nhà ở cho thuê để làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực. Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các địa phương, bộ, ngành, trước mắt tập trung vào Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng - những địa bàn có nhu cầu lớn về nhà ở cho thuê.
Việc khảo sát sẽ được thực hiện theo từng nhóm đối tượng và nhu cầu cụ thể của các cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương nhằm phục vụ công tác quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh tình trạng lệch pha cung - cầu. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng sẽ tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương nghiên cứu cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước cùng các nguồn lực xã hội để phát triển nhà ở cho thuê. Đồng thời, cơ quan này sẽ đề xuất cơ chế vận hành, quản lý phù hợp đối với hoạt động kinh doanh, thương mại tại các khu nhà ở cho thuê.
Để phát triển mạnh phân khúc này, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tổ chức điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn theo từng nhóm đối tượng như cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên và theo từng khu vực cụ thể. Trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn phù hợp để đáp ứng nhu cầu thực tế.
Các địa phương cũng được đề nghị rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất phù hợp và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phục vụ phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt tại khu công nghiệp và các khu vực tập trung đông dân cư. Nguồn lực đầu tư có thể đến từ vốn đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương hoặc nguồn vốn xã hội hóa.
Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo từ nay đến 2030, nhà ở để bán vẫn cần thiết, nhưng nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng nhập cư lao động và các địa bàn có giá nhà vượt xa mặt bằng thu nhập của người dân.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa qua cũng chỉ đạo trong tháng 6, các địa phương gồm TP Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê. Các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn sẽ triển khai trong quý III-IV.
TP Hà Nội cũng có kế hoạch khởi công 7.000 căn nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội ngay trong tháng 6 này.
