Thông tin trên được cổ đông Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM, UPCoM: VEA) thông qua tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 tổ chức ngày 15/6 tại Hà Nội.
Báo cáo đại hội, trong năm 2025, VEAM ghi nhận doanh thu hợp nhất 4.465 tỷ đồng, tăng 9% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế giảm nhẹ 3% xuống còn 7.219 tỷ đồng. Kết quả này chủ yếu do hoạt động kinh doanh vẫn phụ thuộc lớn vào các công ty liên doanh, liên kết khi phần lãi từ các đơn vị này gần như đi ngang.
Dù vậy, các liên doanh tiếp tục đóng vai trò “cỗ máy in tiền” của VEAM. Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Ngô Khải Hoàn cho biết trong năm 2025, các liên doanh này vẫn ghi nhận lãi 6.600 tỷ đồng, tiếp tục tăng so với năm trước đó.
Về phương án phân phối lợi nhuận, cổ đông VEAM đã thông qua mức cổ tức tiền mặt 2025 là 5.240 đồng/cp, mức cao nhất kể từ năm 2021. Tổng số tiền dự kiến chi trả tới gần 7.000 tỷ đồng. Với hơn 88% vốn điều lệ do Bộ Công Thương nắm giữ, phần lớn số tiền cổ tức năm nay sẽ được nộp về Ngân sách Nhà nước.
Bước sang năm 2026, VEAM đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 4.890 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2025. Công ty cũng dự kiến lợi nhuận trước thuế và sau thuế giảm 10%, lần lượt còn 6.682 tỷ đồng và 6.497 tỷ đồng.
Lãnh đạo VEAM cho biết dự báo này được xây dựng trên cơ sở hiệu quả đầu tư tài chính dài hạn tại các liên doanh có thể suy giảm. Trong đó, Honda Việt Nam đang chịu tác động từ xu hướng dịch chuyển sang xe máy điện, còn Toyota Việt Nam xem xét giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư.
Kết thúc quý I/2026, VEAM ghi nhận doanh thu 1.273 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ và lãi sau thuế 1.764 tỷ đồng, tăng 38%. Riêng phần lãi từ công ty liên doanh đạt 1.531 tỷ đồng, tăng 39%. Như vậy, VEAM đã thực hiện khoảng 26% chỉ tiêu doanh thu và 27% lợi nhuận dự kiến của cả năm.
Giảm lệ thuộc vào liên doanh và bắt tay với đối tác Trung Quốc
Trả lời cổ đông về triển vọng của các liên doanh trong xu thế chuyển đổi xanh, Chủ tịch Ngô Khải Hoàn cho rằng đây vẫn là cơ hội tăng trưởng của VEAM.
Theo ông Hoàn, các đối tác như Honda, Toyota và Ford đều là những tập đoàn toàn cầu đã có những sản phẩm xe điện và hybrid tương đối hoàn chỉnh, phù hợp với lộ trình Net Zero của Việt Nam và nhu cầu sở hữu phương tiện trong 5 năm tới.
“Tuy nhiên, VEAM cũng nhận thức rằng không thể phụ thuộc lâu dài vào nguồn từ các liên doanh. Chính vì vậy, trong dự thảo Kế hoạch 2026-2030, VEAM đã xác định mục tiêu từng bước gia tăng tỷ trọng đóng góp từ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi, giảm dần sự phụ thuộc tương đối vào nguồn thu tài chính và hình thành động lực tăng trưởng nội sinh mới", Chủ tịch của VEAM chia sẻ. Theo đó, ô tô tải được xác định là một trong những ngành nghề trọng tâm cho giai đoạn này, với mục tiêu đến năm 2030 đạt sản lượng 7.000 - 8.000 chiếc.
Để thực hiện hoá chiến lược này, trong tháng 5 và tháng 6, VEAM đã tổ chức các đoàn công tác và các cuộc làm việc trực tiếp với nhiều đối tác lớn của Trung Quốc trong các lĩnh vực xe tải, xe thương mại, xe tải điện, hệ sinh thái sạc, công nghiệp hỗ trợ, chuyển giao công nghệ và nội địa hóa sản xuất.
Công ty cũng cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với đối tác từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, và các thị trường khác nếu phù hợp với định hướng phát triển.
Ở khía cạnh quản trị, Tổng Giám đốc Nguyễn Hoàng Giang cho biết dự kiến trong thời gian tới sẽ thành lập Quỹ phát triển khoa học - công nghệ nhằm thúc đẩy nghiên cứu các sản phẩm công nghệ cao và thân thiện với môi trường, tăng cường đào tạo nhân lực, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tiến hành liên kết hành động nghiên cứu phát triển sản phẩm, đồng thời tham gia các dự án giao thông đường sắt và năng lượng tái tạo.
Chưa thể xác định thời điểm niêm yết cổ phiếu
Kế hoạch niêm yết cổ phiếu tiếp tục là chủ đề được nhiều cổ đông quan tâm. V VEAM đã nhiều lần đề cập trong các kỳ đại hội trước về việc niêm yết trên sàn HOSE nhưng chưa thể triển khai.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết BCTC của VEAM hiện vẫn còn một số ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Các nội dung này không phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thường xuyên mà chủ yếu liên quan đến các tồn tại lịch sử kéo dài từ trước thời điểm cổ phần hóa, bao gồm quyết toán cổ phần hóa, xử lý tài chính, xử lý vốn Nhà nước và các vấn đề liên quan đến hồ sơ, thủ tục của các giai đoạn trước.
Theo ông Nguyễn Khải Hoàn, đây là nhóm vấn đề phức tạp nhất bởi việc giải quyết không chỉ phụ thuộc riêng vào VEAM mà còn liên quan đến nhiều cơ quan quản lý Nhà nước, quy định pháp luật cũng như quá trình rà soát, xác nhận của các cơ quan có thẩm quyền.
Song song với việc tháo gỡ các tồn tại lịch sử, VEAM cũng đang đẩy nhanh tiến độ xử lý hàng tồn kho và các khoản phải thu để làm sạch bảng cân đối kế toán. Ông Hoàn cho biết trong năm 2025 công ty đã tổ chức đấu giá thành công hơn 1.600 xe tồn kho lâu năm, góp phần giảm đáng kể áp lực tài chính và giải phóng nguồn lực cho sản xuất kinh doanh.
Trả lời cổ đông về việc chi phí quản lý doanh nghiệp tăng mạnh, đại diện VEAM cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ thực hiện trích lập dự phòng theo quy định kế toán, với chi phí trích lập dự phòng tăng khoảng 161 tỷ đồng, chiếm gần 80% mức tăng.
Trong bối cảnh các tồn tại lịch sử vẫn chưa được xử lý dứt điểm, VEAM cho biết hiện chưa thể cam kết mốc thời gian cụ thể để có được báo cáo kiểm toán không còn ý kiến ngoại trừ và hoàn tất kế hoạch niêm yết cổ phiếu. Doanh nghiệp khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý và các bên liên quan để sớm tháo gỡ các vướng mắc.
Trên thị trường, trong sáng ngày 23/6, cổ phiếu VEA đang giao dịch quanh mức 35.200 đồng/cp, giảm 13% so với vùng đỉnh thiết lập hồi tháng 1. Thanh khoản bình quân trong vòng 12 tháng qua đạt gần 630.000 cp/ngày.
