Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 22/6/2026 công bố các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhắm vào một loạt các công ty của Mỹ. Các biện pháp này nhắm trực tiếp vào các mặt hàng lưỡng dụng, đồng thời khẳng định việc chấm dứt ngay lập tức mọi hoạt động xuất khẩu liên quan đến những thực thể bị nêu tên.
Danh sách các đơn vị bị áp đặt lệnh trừng phạt bao gồm Aveox, một nhà sản xuất động cơ cho các ứng dụng quan trọng, cùng với sự góp mặt của các doanh nghiệp then chốt trong chuỗi cung ứng từ mỏ quặng đến nam châm như MP Materials, công ty được Lầu Năm Góc hỗ trợ và đang vận hành mỏ đất hiếm duy nhất còn hoạt động tại Mỹ, cùng với đó là USA Rare Earth. Đáng chú ý, các lệnh cấm này không chỉ là những yêu cầu về giấy phép xuất khẩu như trước đây mà đã chuyển thành lệnh cấm hoàn toàn đối với xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang các công ty này.
"Các tổ chức và cá nhân ở bất kỳ quốc gia hoặc khu vực nào đều bị cấm chuyển giao hoặc cung cấp các mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc cho những thực thể đó", Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố vào thứ Hai. Cơ quan này cũng nhấn mạnh rằng các biện pháp trên là câu trả lời đối với "hành động của chính phủ Mỹ" và được thực hiện để bảo vệ an ninh quốc gia, lợi ích của Trung Quốc, cũng như "hoàn thành các nghĩa vụ quốc tế như không phổ biến vũ khí".
Phân tích về tác động của quyết định này, ông George Chen, đối tác phụ trách khu vực Trung Quốc tại Asia Group - một công ty tư vấn địa chính trị, nhận định: "Hầu hết công ty này đều là những bên tham gia vào ngành công nghiệp quốc phòng của Mỹ hoặc có mối quan hệ chặt chẽ với chính phủ Mỹ... Những công ty đó không kinh doanh tại Trung Quốc, vì vậy tác động sẽ khá mang tính biểu tượng". Ông George Chen cũng cho biết thêm: "Động thái hôm nay của Bắc Kinh là một phản ứng tương xứng với danh sách 1260H của Bộ Chiến tranh Mỹ".
Không dừng lại ở đó, trong một thông báo riêng biệt, Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết đã quyết định "thực hiện các biện pháp đối với 46 công ty Mỹ". Theo quy định mới, các bên mua hàng tại Trung Quốc hiện đã bị cấm mua bất kỳ sản phẩm nào được sản xuất bởi các công ty này. Tuy nhiên, văn bản cũng làm rõ một ngoại lệ quan trọng: Các doanh nghiệp do Mỹ tài trợ đang hoạt động tại Trung Quốc vẫn có thể thực hiện việc mua sắm các sản phẩm này.
Hiện tại, thông tin phản hồi từ phía các doanh nghiệp bị ảnh hưởng vẫn còn hạn chế. Theo nguồn tin, ba công ty Mỹ được nhắc đến chưa đưa ra bình luận vào thời điểm ngoài giờ làm việc. Các hoạt động xuất khẩu phải được dừng lại ngay lập tức theo yêu cầu từ các cơ quan chức năng Trung Quốc.
Việc siết chặt quản lý này đánh dấu một nấc thang mới trong cuộc cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và nguyên vật liệu chiến lược. Các biện pháp này được dự báo sẽ tạo ra những rào cản phức tạp hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, trong bối cảnh các quốc gia đang ngày càng ưu tiên các yếu tố an ninh quốc gia lên hàng đầu trong chính sách thương mại.
(Theo Reuters)
