Theo kế hoạch huy động vốn năm 2026 do Fiin Group tổng hợp, các doanh nghiệp niêm yết dự kiến huy động khoảng 289.500 tỷ đồng thông qua cổ phần và IPO (chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng).
Khối lượng này tăng hơn 86% so với kết quả huy động thực tế của năm 2025, gấp 2,5 lần so với trung bình 5 năm gần đây, và là mức cao nhất 7 năm tính từ 2019 đến nay.
"Huy động vốn đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh, cho thấy thị trường chứng khoán đang dần quay lại vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp sau nhiều năm hoạt động huy động vốn nghiêng nhiều hơn về tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp", theo báo cáo.
Tuy nhiên, điều này cũng áp lực hấp thụ cổ phiếu mới có thể gia tăng đáng kể trong nửa cuối năm 2026, khi khoảng 70% kế hoạch phát hành hiện vẫn chưa được triển khai.
Ngân hàng đang khát vốn
Ngành Ngân hàng đang bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay với kế hoạch huy động vốn cổ phần khoảng 128.000 tỷ đồng, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm 2025 và cao hơn khoảng 72% so với trung bình 5 năm.
Động thái này phản ánh nhu cầu củng cố vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới; trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động của hệ thống.
Một số kế hoạch phát hành đáng chú ý của ngành Ngân hàng trong năm 2026 bao gồm Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MBB, NVB; trong đó phần lớn dự kiến được thực hiện thông qua hình thức phát hành riêng lẻ.
Ở nhóm phi ngân hàng, các kế hoạch huy động vốn cổ phần tiếp tục tập trung ở ngành dịch vụ tài chính, bất động sản, vật liệu xây dựng, hàng công nghiệp và năng lượng.
Nhóm Dịch vụ tài chính (chủ yếu là các công ty chứng khoán như HSC, VNDirect, Nhất Việt, Rồng Việt) dự kiến huy động khoảng 48.200 tỷ đồng trong năm 2026 qua phát hành riêng lẻ và quyền mua cho cổ đông hiện hữu nhằm mở rộng quy mô vốn cho hoạt động margin và tự doanh.
Với Bất động sản, quy mô phát hành vốn cổ phần dự kiến gần 37.300 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ, trong đó đáng chú ý là Novaland, Fideco, VRG.
IPO: Chờ cú hích từ khối tư nhân
Xét riêng về hoạt động IPO, giá trị dự kiến trong năm 2026 đạt khoảng 22.400 tỷ đồng, thấp hơn 42% so với mức 38.600 tỷ đồng của năm 2025 và vẫn chưa xuất hiện các thương vụ quy mô lớn như kỳ vọng của thị trường.
Tuy nhiên, lưu ý cấu trúc IPO đang cho thấy sự thay đổi đáng chú ý khi động lực chính không còn đến từ quá trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước như các chu kỳ trước, mà nghiêng nhiều hơn về khu vực tư nhân, đặc biệt là các thương vụ spin-off (tách doanh nghiệp) và tái cấu trúc hệ sinh thái.
Các thương vụ gần đây tập trung ở ngành chứng khoán với VPS, VPBankS và TCBS (trong năm 2025) và LPBS, Kafi (trong năm 2026). Điện Máy Xanh là số ít thương vụ đáng chú ý thuộc lĩnh vực tiêu dùng, trong khi nhiều cái tên từng được kỳ vọng như Golden Gate, Highlands Coffee, The CrownX hay Long Châu vẫn chưa xuất hiện.
Rủi ro pha loãng từ 48,2 tỷ cổ phiếu
Rủi ro pha loãng sẽ là một trong những yếu tố cần theo dõi sát trong năm 2026 khi khối lượng phát hành mới (bao gồm phát hành vốn cổ phần và chia tách) vào khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu, tăng 26% so với cùng kỳ. Con số này tương đương khoảng 17,1% tổng số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm cuối năm 2025, chạm mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Xét theo cơ cấu, phát hành chia tách tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với khoảng 28,8 tỷ cổ phiếu, nhích nhẹ so với năm 2025 (28,2 tỷ cổ phiếu). Ngược lại, khối lượng phát hành vốn cổ phần dự kiến hơn 19,4 tỷ cổ phiếu, tăng 92% so với năm ngoái.
