Theo Tờ trình số 8671/BTC-CST ngày 23/6 do Thứ trưởng Cao Anh Tuấn ký, đề xuất được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm tránh khoảng trống chính sách khi các quy định hiện hành hết hiệu lực.
Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất lựa chọn Phương án 2, tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) ở mức 0% đối với xăng, miễn thuế bảo vệ môi trường và tiếp tục không tính thuế giá trị gia tăng, đồng thời khôi phục một phần thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình.
Cụ thể, thuế tiêu thụ đặc biệt dự kiến áp dụng ở mức 7% đối với xăng E10 và 8% đối với xăng E5, trong khi dầu diesel và các nguyên liệu đầu vào khác tiếp tục chưa áp dụng nhằm hạn chế tác động tới chi phí sản xuất và vận tải.
Theo Bộ Tài chính, phương án này vừa duy trì dư địa đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu ngoài ASEAN thông qua thuế MFN 0%, vừa hạn chế biến động giá bán lẻ trong nước khi thị trường năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nếu được thông qua, giá xăng trong nước dự kiến chỉ tăng khoảng 7-8% so với kỳ điều hành gần nhất. Trong khi đó, nếu khôi phục toàn bộ các sắc thuế về mức trước đây, giá xăng dầu có thể tăng từ 35% đến 67%.
Đổi lại, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng trong ba tháng áp dụng chính sách. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đánh giá phương án này giúp hạn chế tác động đến lạm phát khi CPI bình quân năm 2026 chỉ tăng khoảng 0,11 điểm phần trăm, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 0,78 điểm phần trăm trong kịch bản không tiếp tục ưu đãi thuế.
Theo tờ trình, việc kéo dài chính sách còn xuất phát từ diễn biến khó lường của thị trường năng lượng quốc tế. Dù giá dầu Brent và WTI đã giảm về dưới vùng 75-78 USD/thùng trong tháng 6, rủi ro gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông, đặc biệt qua eo biển Hormuz, vẫn có thể khiến giá dầu thế giới biến động mạnh.
Bộ Tài chính cho rằng việc tiếp tục duy trì chính sách thuế ưu đãi sẽ tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp đầu mối chủ động nguồn hàng, đồng thời góp phần ổn định chi phí đầu vào của nền kinh tế.
Hiện Bộ Tài chính đã lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan trước ngày 25/6 để hoàn thiện dự thảo, bảo đảm Nghị quyết có thể có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nếu được Chính phủ thông qua.
